Suez bouwt "groene" energiecentrale in Amazonewoud : Ovl IMC

De Jirau-dam

Milieuvervuiling onder de naam van de groene energie

De laatste jaren bestaat er een groeiende druk op grote bedrijven als GDF Suez om de uitstoot van koolstofdioxide te beperken en bezorgdheid te tonen over milieuthema’s zoals de klimaatverandering. Als antwoord hierop poogt GDF Suez zichzelf als een “groen” energiebedrijf te profileren door haar investeringen in hernieuwbare “milieuvriendelijke” energiebronnen breed te publiceren. Tot deze “groene” investeringen rekent het echter ook kerncentrales in heel Europa en enorme elektriciteitsprojecten rond waterkracht die heel wat vernieleing zaaien in Zuid-Amerika. Deze tekst handelt slechts over een van deze projecten, de Jirau-dam in Brazilië, en legt de hypocrisie en leugens bloot in de “groene” PR-campagne van deze onderneming.

GDF Suez is hoofdaandeelhouder (51%) in een consortium dat bezig is met de bouw van de Jirau-dam in Rondonia, Brazilië. Deze maakt deel uit van een groter elektrisch waterkrachtcomplex op de Madeirarivier, die vanuit Bolivië de Amazone in Brazilië binnenstroomt. De totaalkost van de dam wordt geraamd op op zo’n $4,5miljad, waarvan Suez $1,5miljard investeert. Het behoort tot het grootste dammencomplex ter wereld na het Three Gorges-proect in China.

Het project vindt plaats op een tot voor kort afgesloten gebied van tropisch woud dat een thuis vormt voor 750 vissensoorten, 800 vogelsoorten en 33 bedreigde zoogdiersoorten. Vandaag wordt het gebied nog bewoond door rubbertappers en vissers. Maar die zullen worden verdrongen door het rijzende water, evenals door geïsoleerde inheemse groepen zoals de Kaninde, die hun traditionele levensstijl trachten te behouden.

Volgens het eigen raport van het consortium zal de dam het overstromen van 529km2 woud tot gevolg hebben. Nochtans suggereren onafhankelijke raporten dat dankzij de opstapeling van zilt het overstromingsgebied zou kunnen verdubbelen. In totaal kan er wel 1miljoen km2 aangetast worden ten gevolge van veranderingen in het waterniveau en de afname van de jaarlijke ziltafzetting op het overstromingsoppervlak. De rivier herbergt vele migrerende vissensoorten. Sommigen leggen elk jaar tot 4500km af en riskeren uit te sterven als hun routes verstoord geraken.Dit project zal het gebied eveneens opnstellen voor grootschalige landbouw en kap, wat een verlies van naar schatting meer dan 100 000km2 met zich mee zal brengen in zowel Brazilië als Bolivië. Vertegenwoordigers van inheemse groepen menen dat ze een ware crisis tegemoed gaan en dit als gevolg van de invasie op hun oorspronkelijk leefgebied en de introductie van ziekten waartegen ze geen immuniteit hebben.

De vernieling van zulk een areaal aan regenwoud is onverzoenbaar met het groene imago van GDF Suez. Want de wouden van het Amazonegebiedspelen een belangrijke rol in de opvang en opslag van koolstofdioxide op aarde. Verder is het project geheel onnodig. Hoewel de Braziliaanse industrie kampt met een tekort aan elektriciteti, zou het geld voor dit project minstens even goed gespendeerd kunnen worden om de bestaande elektriciteitsverdeling van Brazilië te verbeteren. Vandaag gaat er rond de 17% van de Braziliaanse elektriciteit verloren aan een lekkage in het transmissiesysteem, terwijl dat maar 6,5% is in de EU.

De licentie voor de dam werd toegekend door IBAMA, het Braziliaans milieuagentschap, en is onderworpen aan 33 voorwaarden. Vele van deze voorwaarden zijn al overtreden door GDF Suez. Het consortium werd aangeklaagd omdat het de bouwsite onwettig zo’n 10km een beschermd bosreservaat in zou verschoven hebben, tegen de licentie in. IBAMA en de regering van de staat Rondonia nemen nu maatregelen om de productie daarom te schorsen. Acht succesvolle burgeracties zijn er gevoerd tegen de schending van licentievoorwaarden, met als resultaat boetes van $9miljoen. Enkele schendingen zijn de dood van 11ton vis de illegale boskap in de omgeving van de dam. De Boliviaanse overheid heeft formeel protest aangetekend tegen Brazilië omdat dit de impact van de dam aan de overzijde van de Boliviaanse grens niet in acht heeft genomen en wegens de verliezen in de visserij. Mogelijk stapt het ermee naar het internationaal hof in Den Haag. Daarenboven zijn er klachten van Braziliaanse arbeidersgroepen over de onwettige behandeling van werkkrachten door onderaannemers op de werf en over intimidaties en het lastigvallen van bewoners in de gebieden die door de dam aangetats worden. Braziliaanse mensenrechtenorganizaties melden dat sommige bewoners werden bedreigd door militaire politie, vergezeld door vertegenwoordigers van het consortium. Recent is Roberto Franco geschorst, directeur van IBAMA, dat de licentie heeft toegekent. Hij riskeert aanklachten rond wangedrag in het toezeggen van de licentie.

Meerdere Braziliaanse en internationale organizaties hebben campagne gevoerd om de problemen bloot te leggen bij het dammenproject. Zo is er de Braziliaanse Beweging voor door Dammen Beïnvloede Volkeren (MAB) en het Kaninde Ethnisch Milieubeschermings-Associatie. Deze organisaties hebben websites waarop u ook de informatie uit deze tekst kan terugvinden en verifiëren.

http://www.banktrack.org (Engels)

http://www.amazonwatch.org (Engels)

http://www.mabnacional.org (Portugees)

http://www.kaninde.org (Portugees)

http://www.riomadeiravivo.org (Portugees)