Suikerfabriek van Moerbeke: Kaarten op tafel : Ovl IMC

Experts van de federale regering en het Vlaamse en Waalse gewest kwamen vandaag een onderzoek uitvoeren op de site van de suikerfabriek van Moerbeke. Dat onderzoek dient om het dossier op te maken voor de EU voor de ontmanteling van de fabriek. Zo wordt de weg vrijgemaakt door de EU voor een premie van 53 miljoen euro.

De familie Lippens, eigenaar van de fabriek, heeft immers als een dief in de nacht beslist om de vette premie op te strijken als hij de productie in Moerbeke delocaliseert naar Fontenoy (nabij Doornik) en de fabriek sluit. Van die premie moet hij een sociaal plan en een sanering van de gronden betalen. Maar wees gerust na deze kosten zal er voor de aandeelhouder genoeg overblijven.

In principe moet volgens de EU-dictaten de fabriek helemaal ontmanteld worden. Maar wat betekent ontmantelen ? Vermoedens bestaan dat Lippens machines en installaties naar Fontenoy zal overbrengen.

Op 23 januari zullen vakbonden en directie terug samenkomen en zullen de bevindingen van de experts onder de loep genomen worden.

In tegenstelling tot de gangbare mening hebben de nationale en regionale overheden dus meer in de pap te brokken dan Lippens de bevolking en de werknemers wil doen geloven. CAP eist de volledige openbaarheid van het verslag van deze commissie en een publiek debat erover in de parlementen en de gemeenteraad. Zodat de vakbonden, de boeren en de bewoners van Moerbeke in alle duidelijkheid de keuzes kunnen maken die voortvloeien uit de politieke beslissingen van de EU. Kaarten op tafel !

Bij die keuzes mag niets uitgesloten worden, geen sociaal plan zoals bij VW, maar ook geen overheidsprojecten voor nieuwe productie op basis van nieuwe teelten van de boeren.

Lippens heeft immers jaren winsten gemaakt op basis van prijzen die afgeschermd werden van de wereldmarkt. Nu aan dit suikerregime een einde komt is het niet meer dan normaal dat afbouwpremies onder controle van de gemeenschap moeten komen.

CAP heeft rond deze een open brief opgesteld aan de bevolking van Moerbeke. Reacties altijd welkom.

--------------------------------------------------------------------------------

Beste mensen,

Al 130 jaar leeft Moerbeke van de suikerfabriek. Arbeiders en boeren hebben er hun boterham mee verdiend.

De Europese Unie (EU) garandeert al 40 jaar hoge prijzen voor suiker en suikerbieten. En boeren en bedrijven betalen al jaren mee aan exportsubsidies voor EU-suiker.

Dat systeem wordt nu afgebouwd. Zogezegd om de boeren in het Zuiden een betere prijs te geven. Maar die kleine boer zal geen betere prijs krijgen. Of hij zal op kosten gejaagd worden om te leveren aan de zelfde multinationals die jaren winsten hebben gemaakt met het EU-beleid. Hier en in het Zuiden.

De enige die profiteert is Lippens en de grote voedingsmultinationals. Die hebben genoeg lobbymannen in de EU.

Als een dief in de nacht heeft Lippens zijn mannetjes uitgezet bij Leterme, Peeters, Laruelle en de landbouwministers. Zij voeren gewillig de diktaten van de EU uit. Zonder te vechten voor de belangen van de arbeiders en de boeren.

Daardoor krijgt Lippens nu 53 miljoen euro in handen om de fabriek af te breken! Een schande!

CAP (Comité Andere Politiek) gelooft niet in de krokodillentranen van Lippens en de Ministers. Zij steken zich weg achter de dictaten van de EU. Maar die zijn op het lijf geschreven van mannen als Lippens.

De sluiting van Moerbeke is een delocalisatie! Eerder al naar Australië, Vietnam en Congo waar ISCAL-Sugar fabrieken heeft. Vandaag naar Fontenoye bij Doornik waar nu volop geinvesteerd wordt om de komende campanje van Moerbeke ginder af te werken.

De sluiting van Moerbeke is een financiële beslissing op korte termijn. Winst voor de aandeelhouder is het enige wat telt. Na sociaal plan en sanering kan Lippens de gronden verkopen als bouwgrond. Zoals hij al gedaan heeft na de sluiting van de suikerfabriek van Veurne.

De inwoners van Moerbeke, de arbeiders en de boeren moeten zich niet neerleggen bij de sluiting!

CAP eist dat de 53 miljoen euro van Lippens onder controle van de gemeenschap komt!

1. De Belgische overheden kunnen perfect beslag leggen op dat bedrag!
2. Met dat bedrag wordt een tijdelijke openbare maatschappij opgericht waarin gemeente, vakbonden en boeren samenwerken aan een andere bestemming van de fabriek, een sociaal plan, andere tewerkstelling en nieuwe teelten voor de boeren.
3. CAP is in gesprek met boeren voor een omschakeling naar KEMP, een milieu-vriendelijk gewas met grote opbrengst. Het wordt gebruikt in de auto-industrie, als bouwmateriaal, klein energieproductie en voor olie voor huishoudelijk gebruik. De (Nederlandse boeren en vakbonden eisen omschakeling van de suikerfabriek in Groningen voor bio-ethanol van suikerbieten. Dat belast te veel het milieu.)

De keuze is aan ons!

Wil men binnen 5 jaar chique villa's langs de Moervaart ? Of wil men werk voor de arbeiders en boeren? Dat is de keuze! Europa dient niet om af te breken en de rijken nog rijker te maken! Dat is wat de EU nu doet! Europa dient om op te bouwen ,werk en inkomen te verdelen in het belang van de meerderheid van de bevolking! Dat is wat de EU nu wil beletten!

Wie meer wil weten over de voorstellen en acties van CAP neemt kontakt op met

Désiré Minnoye
Maluslaan 9
9180 Moerbeke

tel 09/3281017
email desire.minnoys1@pandora.be
http://www.anderepolitiek.be

De bevolking heeft niets te zeggen aan de EU. In 2OO5 probeerde Verhofstadt en de Europes leiders het EU-beleid in een zogenaamde Grondwet te gieten. In Nederland en Frankrijk werd dat weggestemd. Samen met Jef Sleeckx, Georges Debunne (initiatiefnemers van CAP) komen wij op tegen het nieuwe Europees Verdrag, dat zogenaamde EU-Grondwet moet doorvoeren. Wij willen onze zeg en een volksraadpleging! (zie http://onzezeg.be)

Kemp of hennep werd tot aan de drugsparanoia in de jaren zestig heel veel gekweekt in Vlaanderen, onder meer in het Kortrijkse en in de Kempen (vandaar de naam!).
De Amerikaanse grondwet werd zelfs gedrukt op henneppapier.

Nu komt het weer een heel klein beetje op, zij het met variëteiten die bitter weinig thc bevatten, tot spijt van wie het benijdt.

Meer achtergrondinfo, vind je onder meer op:
http://www.stralendezon.org/Default.asp?Content=Article&ArticleID=27

Fijn dat de CAP zich het lot aantrekt van de arbeiders en boeren die hun inkomen haalden uit de suikerfabriek.
Fijn dat ze het lot van het 'Zuiden' minstens één keer laten vallen in hun analyse, evenals (heel lichtjes) hun ecologische bekommernis.
De analyse blijft toch wat steken in knip- en plakwerk, en in een vasthouden aan de oud-linkse tegenstelling tussen uitbuiters en uitgebuitenen in het Noorden.

Een fundamentele kritiek op de algemene landbouwethiek in Vlaanderen, is nochtans meer dan op zijn plaats. Binnen het klassieke boerenmilieu hebben wij de laatste tientallen jaren veel te weinig zelfkritiek gehoord mbt bijv het gebruik van pesticiden, visie op dierenleed, de problematiek van de overbemesting, grondwatervervuiling, vernietiging van de biodiversiteit en het aanvaarden van de schaalvergrotingsgedachte, met alle negatieve repercussies naar de Zuiderse boeren toe (denken we bijv aan het massaal dumpen van onze gesubsidieerde melkoverschatten aan Afrika, met een ineenstorting van de lokale zuivelindustrieën tot gevolg).

Wat ik voorlopig mis in de analyse van de CAP, is eigenlijk een duidelijke appèl voor een omschakeling naar kleinschaliger, lokale, duurzame en biologische landbouw. Ieder ander alternatief kan op korte termijn best wel in het materiële voordeel zijn van de Moerbeekse boeren en arbeiders, maar niet in het belang van het milieu of de boeren in het Zuiden.

Wanneer de CAP inderdaad verder wil denken dan haar neus lang is, dan kan zij in Vlaanderen wellicht heel wat bondgenoten vinden, onder meer bij de mensen van VELT en WERVEL, die dapper aan de weg naar een duurzame en eerlijke landbouw aan het timmeren zijn.

Een andere wereld IS mogelijk...

Enkele links:
* VELT: http://www.velt.be/
* WEVEL: http://www.wervel.be/
* Wervel-visie: http://www.wervel.be/downloads/plattelandkatern.pdf
* Suiker-dossier: http://www.wervel.be/suiker/
* Koe 80 heeft een probleem: http://www.globalsociety.be/webshop.php?entity=PRODUCT&action=DETAIL&prod=00266
* Heel wat links: http://www.velt.be/Joomla/index.php?option=com_weblinks&catid=28&Itemid=22

Ik vind dat spijkers op laag water zoeken.

Het gaat hier om een fabriek. Die zijn zowieso niet écht kleinschalig, maar ze zijn er wel. Dat wil zeggen dat je voor de bestaande fabrieken ook een plan moet hebben als je naar een andere economie wilt overschakelen.
De suikerfabriek in Moerbeke heroveren voor de gemeenschap en onder democratische controle plaatsen + het zoeken naar nieuwe teelten die een maatschappelijk nut hebben is hierin een noodzakelijke eerste stap.

Akkoord dat er een herbronning van de boerenstiel zou moeten plaatsvinden, maar je kan toch moeilijk van de CAP verwachten dat ze die van bovenaf forceert?

De problematiek hier valt toch wel in twee te splitsen, wat CAP ook wel doet. Enerzijds heb je de problematiek van de enkele tientallen arbeiders van de fabriek, die vermoedelijk voornamelijk aan seizoensarbeid doen, en dus enkel in de winter in Moerbeke werken, en dus (bijna) nooit financieel volkomen afhankelijk zijn geweest van de suikerfabriektewerkstelling.
Anderzijds heb je de problematiek van het veelvoud aan boeren wiens inkomen afhankelijk was van de verkoop van hun suikerbieten. Die boeren zullen voorlopig inderdaad een ander gewas moeten telen, wat op zich ook technisch niet zo moeilijk is, in die zin dat een omschakeling hier vermoedelijk weinig extra kapitaal vergt (tenzij voor specifieke gewassen die bepaalde specifieke machines nodig hebben). Of ze dan nog evenveel zullen verdienen, is een ander verhaal.

Het 'claimen' van een suikerfabriek is één ding, het zoeken naar een andere bestemming ervoor is iets helemaal anders. Wat je eigenlijk overhoudt is een gebouw, en eventueel wat transportmiddelen. Ik kan me niet inbeelden dat je de meeste fabrieksmachines kunt 'recycleren' voor andere teelten, aangezien die vermoedelijk echt wel op maat zijn gemaakt van de verwerking van suikerbieten naar suiker. Maar ik kan me vergissen.

De optie van het behoud van de suikerproductie in Moerbeke, door bijv het aanboren van een marktniche als de verkoop van 'biologische' en dus duurder suiker, kom ik niet echt tegen bij de verklaring van CAP. Misschien is dit ook helemaal geen realistische oplossing....

Maar is het dan realistischer om teelten te zoeken die wel een hoge prijs halen op de wereldmarkt; is het noodzakelijk om opnieuw het grote landbouweconomische spelletje mee te spelen? Wat je keer op keer ziet is dat de boeren hier niet beter van worden, wel de distributeurs en voedselindustrie.
Vandaar mijn appèl naar kleinschaliger en duurzamer landbouw, omdat men heel vaak ziet dat boeren net op die manier wél nog de touwtjes zelf in handen kunnen houden en er op het einde van de maand meer geld overblijft voor hen.
Ik wil helemaal niet de CAP iets van bovenaf forceert, maar het is een feit dat de meeste boeren in Vlaanderen helemaal niet zo vertrouwd zijn met het idee van omschakeling naar kleinere voedselcollectieven en duurzamer landbouw, en zij alle mogelijke steun en sensibilisering hiervoor kunnen gebruiken.
Net daarover gaat het boek van Dirk Barrez.

Wat stelt DEN 75 dan eventueel voor mbt een mogelijke herbestemming voor de fabriek? En zou dit dan een fabriek kunnen zijn die teelten verwerkt in harmonie met mens en natuur? :-)

just my two cents

liefde en respect
pinkje

van de suikerfabriek te Moerbeke Waas, waar een zeventigtal arbeiders en dertigtal bedienden tewerkgesteld waren.

Mogelijks wordt de caramelafdeling nog gered, maar dat zijn minder dan tien arbeidsplaatsen.

Wat de fabriek betreft gaat het om 95 arbeiders en bedienden. Ik heb geen idee of de meeste seizoenarbeiders zijn, maar ofwel bespeur ik een drang tot minimaliseren van hun belang, ofwel zoek ik een stok om een hond mee te slaan. :-)

Ik denk dat het openhouden van zo'n fabriek, indien onder democratische controle, de kleinschaligheid en duurzaamheid ten goede kan komen. Op wereldeconomisch vlak zijn suikerbieten namelijk 'verleden tijd' en bij ons kunnen ze enkel door subsidies overleven. Maar het is wél een lokale soort waaruit we zowel suiker als veevoeder halen. De 'efficiëntere' gewassen zijn respectievelijk suikerriet en soya. De verwerking van bieten hier afbouwen vertaalt zich dus in meer onteigende Paraguayanen aan de andere kant van de wereld (om het eens lekker simplistisch te zeggen).

Wat de overschakeling naar kemp betreft heb je waarschijnlijk gelijk dat dit niet compatibel is met het openhouden van de fabriek. Maar los daarvan lijkt kemp me toch ook een redelijk lokaal en okee gewas.

Misschien reageerde ik iets te vlug op de verklaring van de CAP, maar langs de andere kant heeft de CAP mij nog altijd niet sterk overtuigd dat het haar menens is met een globale visie op economische rechtvaardigheid, in weerwil van het andersglobalistische discours dat zij graag aanhangt. Het blijft mijns inziens nog te vaak bij de directe belangenverdediging van Westerse (ex)arbeiders, zonder zich te willen inpassen in een wereldsysteemvisie. Als ik kritiek geef is dit niet om de CAP pijn te doen, eerder om haar wat wakker te schudden. Think globally, act locally :-)

De meeste seizoensarbeiders werken nog niet eens één derde van het jaar in Moerbeke (namelijk 110 dagen) (1), wat de miserie er daarom natuurlijk niet minder op maakt.

Wat nu betreft de laatste opmerking van DEN 75 mbt de paraguyaanse boeren ("De verwerking van bieten hier afbouwen vertaalt zich dus in meer onteigende Paraguayanen aan de andere kant van de wereld ").

Enige gedachten hieromtrent, hoewel ik geen landbouwexpert ben, en dit liever overlaat aan de mensen van Wervel, Velt, en enkele andere goede initiatieven....

Je kunt idd de neoliberale goeroes volgen en beweren dat suikerbieten in Vlaanderen onmogelijk nog kunnen geteeld worden als ze niet gesubsidieerd zijn. Hier zijn echter wel wat uitzonderingen op:
1. (onrealistisch op korte termijn): Vlaanderen/België/EU voert invoerheffingen in op geimporteerde suiker. Dit mag vermoedelijk echter niet (meer) volgens de vrijhandelswetten die onze paarse regering zo likkebaardend mee heeft ondertekend. Maar het kan wél een belangrijk politiek strijdpunt zijn de volgende jaren.
2. Een aantal boeren tracht hun bieten op een zo ecologisch mogelijke manier te telen en te verwerken, waardoor zij een voorkeursbehandeling krijgen binnen een marktniche van ecologische winkels, want én biologisch én lokaal (wat scheelt in co2-kosten) geproduceerd. Vraag hier is of er technische mogelijkheden voorhanden zijn om de suikerbieten van het Wase Ommeland ook biologisch te verwerken en of er logistieke kanalen zijn om dit in de biowinkels te krijgen. Er ZIJN in ieder geval heel wat biologische suikerproducten op de markt.
3. Langzaam maar zeker beginnen een aantal veeboeren doordrongen te geraken van de filosofie dat het eiwitrijke voedsel voor hun varkens het best ook zo lokaal mogelijk wordt geproduceerd. Daar zijn zelfs een reeks kleine boerenorganisaties in Vlaanderen en Wallonië rond bezig, onder meer Ferm Local, de APPO en de zelfmengers (2). Het kan hier gaan om erwten, bonen, tarwe, koolzaad en nog enkele andere soorten. Suikerbiet kwam ik hier nog niet tegen. Misschien voor ander vee?
Bottomline is en blijft dat we sowieso met zijn allen veel minder vlees moeten gaan eten, maar als we dan toch persé wat biggetjes willen kelen, dat we hen dan voeden met voedsel van eigen bodem, ipv idd boeren aan de andere kant van de wereld te gaan onteigenen. (3)

Soit, wie weet hier wat meer over of wil zich wat dieper ingraven?

Noten:
(1) http://www.gentenaar.be/Article/Detail.aspx?articleID=g8nm0u3a
(2) http://www.zelfmengers.be, http://www.veeakker.be/V3_1/index.php?d=FL&p=fVerderDanSojaNL
(3) http://ovl.indymedia.org/news/2008/01/21461.php

Wat ik nog vergat aan te stippen, en waar Dirk Barrez in zijn boek Koe 80 heel sterk de nadruk op wenst te leggen, is het verzamelen van boeren rond verkoop-collectieven, die zelf zorgen voor hun eigen distributiecentra. Enkele tientallen boerderijen kunnen bijvoorbeeld samenwerken om een aantal van hun gewassen in één centraal verkooppunt aan de man/vrouw te brengen, een aantal boerenmarkten te doen of contacten te leggen met voedselteams van consumenten. Op die manier kan de boer heel wat meer krijgen voor zijn teelten zonder dat de consument hier meer hoeft voor te betalen: de rol van de tussenhandelaren tussen producent en consument, die meestal met het grootste deel van de koek gaan lopen, is hier immers afgeschaft.

In Vlaanderen zijn hier bij mijn weten nog niet zo heel veel voorbeelden van, behalve misschien de boerderijen die zich verenigen in het samenstellen van allerhande groentenabonnementen (wassende maan, atalanta,...), en de vroegere zuivelcoöperaties (zoals belgomilk, als ik mij niet vergis) ; in wallonië ietsje meer (volgens barrez). Maar het moet eigenlijk nog grotendeels van de grond komen.

Volgens Barrez zijn dergelijke collectieven echter hét antwoord op de uitholling van de boerenstiel, en zijn argumentatie, die hij zoekt van senegal tot brazilië tot vlaanderen, is best wel overtuigend.

Voor een knappe videoreportage van Barrez over lokale kleinschalige voedselcoöperaties, zie: http://www.pala.be/video.php en dan klikken op webtv rechts van de vijfde foto.

Graag zou ik er mensen op attent willen maken dat de persoon die zich hier "s" noemt, niet dezelfde is als "S".

S.

Ik heb altijd gehoord dat zowel suikerbieten als suikerriet helemaal niet milieuvriendelijk (energieverslindend, monoculturen) en niet gezond zijn. Bio-Honing lijkt veel milieuvriendelijker (bv. in combiantie met fruitteelt, bosbouw, natuurreservaten).
Een andere zeer interresante plant die als suikerbron kan dienen is Stevia (http://nl.wikipedia.org/wiki/Stevia), maar in Europa is die verboden (volgens vele critici om de suikerbietenteelt en de rietsuikerteelt te kunnen behouden).

En soja in veevoer kun je vervangen door hennep dat ook zeer veel eiwitten bevat, en dat je zonder problemen hier (biologisch) kan telen (enkel oogsten is moeilijk). Maar ook hier komen de europese regeltjes roet in het eten strooien.

Maar met die alternatieven zijn de arbeiders van die fabriek niets mee.